Morre John Nash,unha mente marabillosa

Unha morte que non puido predecir. O home que usou a intelixencia para loitar coa esquizofrenia, faleceu o sábado, ía nun taxi coa súa muller que tamén morreu neste terrible accidente,xa que a parella non levaba o cinto de seguridade posto.

John Forbes Nash, premiado co Nobel de Economía en 1994, acababa de recibir,en marzo, o Premio Abel de la Academia Noruega de Ciencias y Letras, con tanto prestixio como si fora un Nobel de matemáticas. Fixo aportacións en ecuacións non lineais en derivadas parciais que tiveron moito eco na comunidade cientifíca e económica. 

A piques dos 30 años, nun dos seus momentos más creativos, foille diagnosticada a esquizofrenia contra a que loitou  ,incluso promovendo actividades benéficas, , para dar a coñecer a realidade desta enfermidade.

A periodista e  profesora da Universidad de Columbia Sylvia Nasar, experta en divulgación científica, publicou o libro sobre a vida  de John Nash (Unha mente prodixiosa), que foi levada a gran pantalla en 2001, nunha cinta de gran éxito protagonizada por Russell Crowe.

Para saberes máis:http://elpais.com/elpais/2015/05/24/ciencia/1432478092_511301.html

O último vó de "Yi qi"

Un dos conceptos  esenciais que debe aprender todo estudante de Bioloxía é a diferenza entre homoloxía e analoxía: as ás de aves e morcegos non son homólogas, porque non proveñen dunha mesma á primitiva, senón análogas: desenvolveron formas similares impostas pola función de voar. Pero que facer entón cun dinosauro do Xurásico un avó das aves que voaba como un morcego? Iso é xusto o que acaban de achar os paleontólogos chineses. É iso análogo, homólogo ou epiceno ao voo das aves? Velaquí un bo exemplo da ciencia en acción.
'Yi qi' apareceu en sedimentos datados en 160 millóns de anos atrás, nas postrimerías do Xurásico.
O novo dinosauro foi bautizado  como Yi qi (á estraña). Pertence ao mortecino e horrisonante grupo dos scansoriopterígidos, uns réptiles xurásicos que a pesar do seu enanismo (Yi qi debía pesar uns 380 gramos) teñen moito interese para os paleontólogos, pola súa relación familiar cos dinosauros carnívoros, ou terópodos, que deron lugar á orixe das aves. 

Yi qi ten plumas, pero niso xa lle precederon outros dinosauros chineses dos últimos tempos. Non son o tipo de plumas adecuadas para o voo, e parécense máis ás do pavo real, que se despregan con luxo aparatoso e uns obxectivos máis ben sexuais. O que leva aos científicos chineses a pensar que voaba non é iso, senón o longo e extraordinario óso cilíndrico que se proxecta desde a súa boneca. Esta estrutura, nunca observada noutro dinosauro, aseméllase á de criaturas como o morcego e a ardilla voadora, capaces de aletear ou planear a pesar da súa falta de parentesco coas aves, a aristocracia do ceo.

 Para saberes máis:
http://elpais.com/elpais/2015/04/29/ciencia/1430319656_796229.html

É mellor o exercicio duro que o moderado?

Os beneficios do deporte na saúde están demostrados, pero hai algo que aínda se descoñece: a dose exacta para obter o máximo proveito. Unha das conclusións que están apontoando os últimos estudos é que non vale só con ir ao gimnasio, a ler un libro encima da bicicleta estática ou saír a camiñar . Un equipo australiano concluiu que as persoas que fan un exercicio máis intenso teñen un risco entre un 9% e un 13% menor de mortalidade prematura que os que só realizan exercicio moderado.

Os científicos obtiveron os seus resultados con persoas de entre 45 e 75 anos durante máis de seis anos divididas en dous grupos: por unha banda aqueles que tiñan unha actividade moderada, como realizar tarefas domésticas ou nadar sen demasiado esforzo, con outros que realizaban exercicios máis intensos, como correr ou xogar ao tenis. Ademais, viron que este beneficio crecía proporcionalmente cando se superaba o limiar dos 30 minutos semanales. 

Fomentar unha actividade física intensa pode axudar a evitar mortes prevenibles a unha idade máis temperá.
Estas conclusións indican que se deberían cambiar as recomendaciones da OMS, que adaptan a maior parte dos países, sobre a actividade física semanal recomendada. Ata agora, aconséllase que os adultos acumulen 150 minutos de actividade moderada cada sete días ou 75 minutos de actividade vigorosa. 

 Isto quere dicir que si falamos do adestramento para mellorar a forza muscular, que é unha actividade recomendada porque prevén, por exemplo, o risco de caídas, o exercicio vigoroso supoñería realizar entre un 40% e un 70% da forza máxima, explica. Isto significa que si alguén pode mover coas pernas un máximo de dez quilos, debería utilizar pesas de entre catro e sete quilos para lograr as maiores ganancias. Outro xeito de coñecer a intensidade e cantidade no adestramento de forza sería comezar realizando de 8 a 10 repeticións cunha intensidade (ou un exercicio por exemplo levantarse dunha cadeira) que nos permitiría facer, ata esgotarnos, unhas 30 repeticións.Respecto ao exercicio aeróbico, pódese definir tendo en conta o tempo que aguantariamos ata esgotarnos a unha determinada velocidade ou ritmo constante. Neste caso, recoméndase comezar a camiñar (ou correr) durante 15 ou 20 minutos a un ritmo que nos esgotaría en tres horas. 

 Para saberes máis:http://elpais.com/elpais/2015/04/07/ciencia/1428422928_919035.html

Foi Stonehenge unha mesa xigante de ofrendas?

O círculo de Stonehenge puido ser en realidade unha xigantesca mesa de ofrendas, segundo Julian Spalding.
A función dos monolitos sería pois a de soster unha plataforma de madeira na que executaban cerimonias en consonancia coa "rotación" dos ceos.
"Nesa época e en todas as civilizacións que coñecemos,todos os monumentos sagrados eran alzados e en deseños circulares, posiblemente para seguir os movementos celestiales", asegura Spalding no libro que chega esta semana ás librería británicas: "As orixes da arte".
A orixinal teoría de Spalding pillou coa garda baixa aos arqueólogos, que seguen dándolle voltas ao enigmático círculo de pedra.
A teoría máis usada ata agora é que foi un templo usado polos druidas como calendario celestial. A posibilidade de que fose un monumento funerario ou ata un lugar de curación natural (algo así como un Lourdes prehistórico) ha ir gañando adeptos.
Segundo Julian Spalding, todas as teorías formuladas ata agora fixéronse desde unha perspectiva moderna e fóra do contexto histórico.
"Naquela época, todos os grandes altares construídos pola humanidade eran elevados", declara Spalding a The Guardian. "sería inimaxinable e insultante facer descender aos seres inmortales para que mordesen o po".
A teoría revolucionaria escepticismo nos expertos. Vincent Gaffney, á fronte do Proxecto Stonehenge , e Barry Cunliffe, profesor de Arqueoloxía en Oxford, aseguraron que a audacia de Spalding non se sostén coa "evidencia" e que no templo non foron atopados restos de materiais que permitan facer crer que os monolitos chegaron a soster unha plataforma.

Para saberes máis:http://www.elmundo.es/ciencia/2015/03/16/5506e172268e3e02028b456b.html

O número pi non é 3,14

Durante 24 horas e catro minutos, gravado por 26 cámaras e con decenas de testemuñas da Universidade de Agricultura e Ciencias Forestales do Noroeste, na provincia chinesa de Shaanxi, Chao Lu cantou de memoria 67.890 decimales do número pi. 

Pi non é 3,14, como aprendemos no colexio. Nin sequera é 3,141592653, nin tampouco é o larguísimo número que memorizou Chau Lao. Pi é a razón entre o perímetro dunha circunferencia e o diámetro, di Cilleruelo, membro do Instituto de Ciencias Matemáticas (ICMAT). Pi, polo tanto, é eterno.

"Pi é un número irracional. Non segue ningún patrón e ten un número infinito de cifras"explica Cilleruelo. Isto significa que o número de teléfono móbil ou o DNI de calquera persoa que estea lendo isto probablemente aparecerán entre os primeiros millóns de decimales de pi.

En 2011, os enxeñeiros Alexander Yee, estadounidense, e Shigeru Kondo, xaponés, calcularon os 10 primeiros billóns de decimales de pi.

"Si colles todos os números do listín telefónico da túa cidade e polos en fila, ese número larguísimo debería aparecer infinitas veces no número pi, pero non sabemos si é certo. É moi difícil demostralo. E o que o demostre levarase unha medalla Fields [o Nobel de matemáticas]" apunta Cilleruelo.

Máis aló dos 10 billóns de díxitos non se sabe o que hai. "No primeiro millón de díxitos de pi, o número 5 aparece 100.359 veces. O número 6 aparece 99.598 veces. Pero non sabemos si o número 5 aparece infinitas veces en pi" . O 5 podería desaparecer nalgún punto da infinita ristra de díxitos de pi. Ou non.

"A maxia de pi é que aparece en situacións alucinantes, nos lugares máis insospeitados que  poidas imaxinar", sostén Raúl Ibáñez, director do portal de divulgación científica DivulgaMAT. 

Para saberes máis:

http://elpais.com/elpais/2015/03/13/ciencia/1426279728_452492.html

Contaminan o mar os cosméticos solares?

A pesar do constante crecemento do turismo , os coñecementos sobre o impacto na actividade no ecosistema mariño é moi escaso.

Un destes impactos, é o relacionado co uso de cosméticos deseñados para protexernos da radiación ultravioleta (UV). 

Estes protectores actúan na pel, ben absorbendo a radiación UV grazas a compostos orgánicos ou ben absorbendo ou reflectindo a radiación mediante compostos inorgánicos. Pero, que ocorre con estes produtos cando de xeito directo (a través do baño) ou indirecta (a través das plantas de tratamento de augas residuais) son introducidos nas augas?

Aínda que as cantidades que se usan poderían considerarse pequenas,as consecuencias medioambientales poden ser moi dañinas especialmente en praias con ampla actividade recreativa e escasa renovación das súas augas.

Como consecuencia do incremento no uso de cremas solares e o aumento da actividade turística mundial, fixo unha investigación no Instituto de Ciencias Mariñas de Andalucía. 

Os primeiros resultados indican que as cremas solares unha vez liberadas ao mar e expostas á luz solar teñen a capacidade de producir  un forte axente oxidante que pode xerar niveis de estrés no fitoplancton mariño chegando a inhibir o seu crecemento.

Para saberes máis preme aquí:http://www.eldiario.es/andalucia/lacuadraturadelcirculo/Contaminan-mar-cosmeticos-solares_6_328327171.html

Marte tivo auga suficiente para cubrir todo o planeta

 Hai 4.500 millóns de anos, o noso veciño no universo albergou suficiente auga como para cubrir todo o planeta cun mar extenso pero superficial, cunha profundidade media de só 137 metros, segundo anuncia hoxe a NASA.Sabíase que Marte tiña auga pero non canta,pero grazas ao  grupo de Villanueva( enxeñeiro encargado do proxecto) empregou os tres telescopios de infravermellos máis potentes do mundo, incluíndo o observatorio europeo no deserto de Atacama (Chile), para facer "fotografías" da atmosfera de Marte. Grazas á precisión dos aparatos, os científicos puideron analizar durante seis anos a proporción de dous tipos de moléculas de auga: a familiar H2O e a súa versión HDO, na que aparece unha variante máis pesada do hidróxeno, o deuterio.

Agora, grazas a Villanueva, sabemos que a sopa marciana na que puido aparecer a vida durou entre 1.000 e 1.500 millóns de anos.Os datos do arxentino mostran que Marte perdeu o 87% da auga dos seus océanos primitivos.O 13% restante conxelouse sobre os polos Sur e Norte. Pero os novos mapas da atmosfera marciana elaborados pola NASA suxiren outra posibilidade excitante.

Revelan a existencia de microclimas, con diferentes proporcións dos dous tipos de auga, malia que o planeta é maioritariamente desértico.

"Son variacións moi sorprendentes, que poden significar que hai reservorios de auga baixo a superficie de Marte," apunta Villanueva.

O enxeñeiro recorda que a misión europea ExoMars planea aterrar en Marte en 2018, cun trade de dous metros.
Para saberes máis preme aquí:http://elpais.com/elpais/2015/03/05/ciencia/1425578431_158706.html